BHO thòisich BBC Alba air 15 Sultain tha cothrom air a bhith aig cuid, an fheadhainn aig a bheil an t-uidheam ceart air son signal fhaighinn, beachd a ghabhail air na prògraman. Eil iad a' frithealadh feumalachdan an luchd coimhead? Eil iad tarraingeach do daoine aig a bheil Gàidhlig cho math ris a' mhòr-shluagh aig nach eil? Gu seachd àraid, eil iad a' sàsachadh bodach reamhar air choreigin ann an Lunnainn a chuireas bacadh air a h-uile nì mur faic e "luach poblach" ann?
Tha cathraiche MG Alba, Alasdair Moireasdan, gu math fosgailte mun ghnothach. Dh'aidich e nach eil gu leòr comasach na prògraman ùra fhaicinn, gum bu chòir BBC Alba a bhith ri fhaighinn air Freeview, 's gum bruidhinn e ris a' bhodach.
Chaidh athch
uinge a chur air dòigh gus an d'thuirt Sràid Downing nach robh gnothach acasan ri telebhisean, gu bheil iad ga fhàgail aig Riaghaltas na h-Alba, fios a bhiodh 'na dheagh naidheachd do Mhinistear a' Chultair, Linda Fabiani, mura robh e ceàrr.
Se an fhìrinn gu bheil srian leasachaidh na Gàidhlig ann an làmhan corra dhuine neònach ann an dùthaich eile nach eil a' tuigsinn dè tha aca no dè nì iad leis. Bhiodh e a-cheart cho math a h-uile nì fhàgail ann an làmhan cinnteach Gaidhealach oir a rèir na tha ri fhaicinn den stuth ùr gu ruige seo sann acasan a tha na sgilean 's an neart gus na prògraman den t-seòrsa as fheàrr a chruthachadh.
Seall muinntir Lostbost mar eisimpleir. Tha sgeulachd da-rìribh èibhinn aca, làn lùban neònach, làn spòrs agus sàr amaideis a tha tòiseachadh le Antaidh aig an taigh a' faighinn bàs tràth nuair thuiteas saideal MG Alba air a ceann. Tha i fàgail na croit aig nighean a peathrach 's aig a teaghlach a tha searbh sgìth de Ghlaschu 's a tha a' leum ris a' chothrom ged a tha aca ri àite a thoirt do fhear-dàimh a tha dìreach an dèidh faighinn a-mach á institiusean 's e cho craicte ri cù.
Saoil an tuig am bodach reamhar dad dheth? Chan e ceist cànain ach cultair. Tha e coltach gu bheil muinntir Lostbost nas cleachdte ris an àrd-ùrlar na ri TBh ach se rud math tha sin mu dheidhinn.
Deagh chleasachd agus deagh sgrìobhadh – ach tha Lostbost eisimeil air luchd coimhead a tha tuigseach orra sin.
B' fhiach uidheam ùr fhaighinn gu sònraichte air son Màiri Mhoireasdan fhaicinn. 'S i màthair an teaghlaich agus fiùs nuair a tha i dèanamh an iarnaigidh no a' cumail an duine aice 's an clann fo smachd 's a' feuchainn a bhith serious, tha i èibhinn, tha i seacsaidh 's tha rud aice nach eil aig mòran air teilidh – fìor thàlant.
Thèid deagh thàlant a mhilleadh le droch thelebhisean ge-tà. Seall Ceòl Country 's an còmhlan ciùil taighe aca. Se aon rud taic ri seann òran spioradail, leithid An Coigreach Siubhalach a ghabh Raonaid Walker 's i a' dèanamh deoba nas fheàrr dheth na fiùs Dusty Springfield, a guth binn soilleir a' tarraing nam pong as àirde gun strì sam bith. Ach se rud eile taic a chur ri fìor dheagh òrain Ghàidhlig, agus chan ann tric a tha Goill comasach air sin a dhèanamh. Mhill iad na h-òrain eile aig Raonaid agus mhill iad na rinn Kirsteen NicDhòmhnaill dhaibh mar nach robh iad a' tuigsinn dè bha aca, guth a tha tighinn thairis air na linntean, guth bòidheach a tha bruidhinn ri eachdraidh 's ag innse sgeulachd a tha brònach ach dòchasach. Tha sinn ann, a dh'aindeoin gach nì. Guth nach tuig gloicean gòrach le'n cuid guitars gu brath.
Tha cuid ag ràdh gun deach an t-sianal ùr a chur air bhonn gus an tuiteadh e. A' coimhead Ceòl Country tha sin a' coimhead fìor. Ach tha Dòmhnall Caimbeul, àrd-oifigear MG Alba, deimhinne nach tachair e. Thuirt e: "Se a' chiad dhùbhlan an t-sianal a chur air an èidhear, 's ged nach robh sin furasta tha e a-nis ann 's a' coimhead glè mhath. Tha ar cas a-staigh air an doras agus ma bha duine sam bith a' sùileachadh gum fàilligeamaid bha iad ceàrr. Se leum gu math beag a tha ann gu teicnigeach an t-sianal a chur air Freeview agus air càball, agus tha na sùilean a-nis air na daoine aig a bheil an comas sin a cheadachadh."
Chan urrainn dhuinn ach a bhith an dòchas gun obraich sin dhan a h-uile duine a-nis agus mòran an dùil gum biodh BBC Alba ioma-mheadhanach. Tha barrachd phrògraman ri fhaicinn air loidhne a-nis, a' gabhail a-staigh prògram math chàraichean, Air an Rathad, prògram bidhe a tha gu dearbh eadar-dhealaichte bhon chòrr, Slighe gu Biadh, agus sàr phrògram naidheachd, An Là.
Tha gleans agus stoidhle sònraichte math air Là a tha a' leigeil fhaicinn gur urrainn do thelebhisean Albannach a bhith Albannach agus eadar-nàiseanta, agus gu dearbh Gaidhealach, aig a' cheart àm. Tha an dòigh giùlain aig an luchd lìbhrigidh dìreach glan. Tha iad comhartail spòrsail nuair a tha sin iomchaidh agus chan eil an aon dol a-mach aca 's a tha aig luchd lìbhrigidh Beurla. Tha fiùs an cuid aodaich agus an gruag freagarrach, rud a tha cudromach do chuid ach doirbh a dhèanamh.
Chan eil gnothaichean uile foirfe ann an saoghal nan deugairean ge-tà. Tha Aifric 'na phrògram Èireannach le formula do dheugairean a tha coimhead seann fhasanta a-nis. Bha cho math dhaibh na guthan Èireannach a chumail agus fo-thiotalan Gàidhlig a chur ann. Bhiodh sin da-rìribh inntinneach 's bhiodh e 'na chothrom eòlas a chur air na h-Èireannaich. Ach chruthaicheadh e prògram anns nach robh rum don Bheurla ghrànda 's cha chòrdadh sin ris na timean seo, is dòcha …
The full article contains 1079 words and appears in The Scotsman newspaper.
