Cha dèan sinn a' chùis gun na càraichean tuilleadh

IS DÒCHA nach tig e, ach tha e a' teannadh a bhith faisg oirnn. Tha fiùs Ailig Salmond gu bhith a' coiseachd a-steach a dh' obair a-nis. Nuair a fhuair e a-steach an toiseach, thuirt na dotairean-grèisidh aige gun fheumadh e an càr a ghabhail oir bhiodh uiread de dhaoine a' cur stad air air a shlighe a dh' obair, a' beir air làimh is an leithid, is nach fhaigheadh e a-steach ann am bith.

Feumaidh sinn smaoineachadh mu dheidhinn a' chùis a dhèanamh as aonais a bhith a' siubhal ann an càraichean uiread. Tha sin nas fhasa dha cuid na tha e dha feadhainn eile. Tha mo shamhail-sa ag obair anns a' bhaile mhòr agus sinn a' fuireach anns a' bhaile mhòr. Tha mi fhìn a' coiseachd a-steach a dh' obair mar as trice, agus air ais. Mu dhà mhìle, mus fhaighnich duine.

Ach tha a' mhòr-chuid de Ghàidheil ann an suidheachadh gu tur eadar-dhealaichte. Agus thug an càr buaidh air ar bailtean air an tuath. Bha là ann, bha e a' dìreach a' tighinn gu ceann nuair a bha mise òg òg, nuair a bhiodh bùth beag anns a h-uile baile. Bhiodh iad a' reic bainne is aran. Agus as bith dè eile a bhiodh aca, bhiodh parrafin aca. Bhiodh sin aca co-dhiù. Chan eil parrafin a dhìth air mòran an diugh, chan eil na bùithtean beaga againn tuilleadh. Bhon fhuair daoine na càraichean, biodh iad a' ruith gu na bailtean as mò a-nis. Bha là ann nuair a bha sreath de bhùithtean ann an Nis ann an ceann a tuath Leòdhais. Bha Nis an uairsin mar sgìre mhòr gun feum air daoine tuilleadh a bhi a' dol gu Steòrnabhagh gu tric. Chan ann mar sin a tha cùisean an-diugh. Rinn an càr a h-uile càil cho furasta is cho goireasach dhuinn.

Chithear a bhuaidh anns an eaglais cuideachd. Tha na taighean-coinneamh beaga anns na bailtean beaga air dùnadh air sgàth is nach eil sinn mar Ghàidheil cho fritheilteach is a bha sinn is gu bheil e cho furasta dhan fheadhainn a bhios a' dol dhan èisteachd a dhol innte ann an càr dhan eaglais mhòr beagan mhìltean air falbh. Tha e a' cheart cho furasta a bhith a' leum dhan chàr agus a bhith beagan mhionaidean air an rathad na bhiodh e a bhith a' coiseachd gu ceann eile a' bhaile bheag againn fhìn.

Is cò a chanadh nach robh rud aig an fheadhainn a tha a' leum dhan charbad?

Gheibhear roghainn nas fheàrr bho na bùithtean mòra ann an Steòrnabhaigh is Port-Rìgh na gheibhear anns a' bhaile bheag. Tha e a' faireachdainn nas fheàrr a bhi a' faighinn searmon bho mhinistear mar pàirt de choitheanal mhòr na tha e a bhi am measg fuigheall bheag le èildear os cionn coinneamh-ùrnaigh fada air an t-Sàbaid.

Ach tha e a' dol nas fhaide na sin. Tha an fheadhainn a thèid a-steach gun oifis seo ann an càr a' fàgail an carbad ann an ionad-parcaigh mu 200 slat bhon oifis agus a' coiseachd a sin. 'S aithne dhomhsa gu leòr anns na h-eileanan a bhios a' toirt leo an càr son a bhi a' dol slighe nas lugha na 200 slat.

Tha e cho furasta. Tha e ro fhurasta. Is chan eil fiùs prìs a' pheatral is an deiseil a' cur daoine suas no sìos. Tha prìsean deiseil ann an Steòrnabhagh a-nis aig £1.30 an litre. Chuireadh e as dhan h-uile duine againn smaoineachadh dè a tha sin ann an galan.

Is dè nì sinn as aonais nan càr? Cha dèan càil. Chan eil foighidinn againn tuilleadh a bhith a' feitheamh air busaichean. Le dùil gun teirig an ola ann an Alba, tha sinn air a bhith a' dol as ar ciall gus na carbaidean againn a bheathachadh. Shaoileadh neach gun robh sinn a' coimhead as dèidh ball der teaghlach. Ach is ann a tha e air fàs coltach ris. Chan e a-mhàin gu bheil sinne feumach air ar n-aran làitheil, is ann a tha pathadh nan càraichean a' cur dragh oirnn cuideachd. Dh' atharraich an càr cruth ar bailtean is ar coimhearsnachdan is tha sinne a' ruith mun cuairt gus an cumail a' dol .

A bheil dol-as ann? Am biodh sinn son gabhail ris nam biodh? Am biodh sinn riaraichte gun a bhith ann an samhail Steòrnabhaigh is Port-Rìgh nas trice na treub anns a' bhliadhna?

Bhiodh iad ag innse sgeulachdan uaireigin mun chiad turas a chunnaic feadhainn anns a' bhaile dam buin mo phàrantan càr. Chuir e t-uidheam uabhasach eagal am beatha air na daoine.

Is ann a chuireas dìth nan carbadan eagal oirnn an-diugh.

Teach yourself Gaelic

Ceannairceach: rebel/terrorist

Pronounced kyan-nark-kawkh, it is an interesting example of how a word has changed its meaning over time. A ceannairceach is a person who gets up to ceannairc, kyan-nark, meaning rebellion or uprising. The '45 was an example of ceannairc, as were the rebellions by the MacLeods of Lewis against the Lords of Seaforth. Nowadays the word has shifted to mean terrorism, as in 9/11 and the London bombings, whether it refers to a wide-ranging conspiracy or a one-off act. A bhith ri ceanarc (uh veeh ree kyan-narck) – literally to be to terrorism – means being engaged in terrorist acts.

Ar-a-mach (arr uh makh) is used for rebellion.